Osmanlı Tarihi Kronoloji Arşivi 1914 Yılı Aralık Ayı

 


1 Aralık 1914

29 Kasım’da Erzurum’a gelen Genelkurmay İkinci Başkanı Hafız Hakkı Bey cephede yaşananları yakinen denetlemek ve Ordu’nun moralini yüksek tutmak adına mahiyetiyle birlikte Köprüköy’e doğru hareket etti.

 


2 Aralık 1914

Oskar Potiorek Komutasındaki Avusturya-Macaristan ordusu uzun süren çatışmaların ardından Belgrad’a girdi.
Rus memurları, Kafkasya Genel Valisi’nin “Müslümanların gözaltında tutulması” emrine dayanarak Müslüman halka çeşitli zulümler yapmaya başladı. Ve Ruslar özellikle Müslümanların mal varlıklarını çeşitli bahanelerle yağmaladılar. Ruslara direnen ve mallarını Ruslara vermektense yakarak imha eden 30 kadar Müslüman eşraf da esir edilerek idam edildi.
Sabah Mecmuası “Kafkasya’da Mezalim” manşetli (2 Aralık 1914 tarihli) ile Rus zulmünü duyurdu.
Köprüköy’e ulaşan Hafız Hakkı Bey beraberindekilerle birlikte muharebe hattında bulunarak savaşın seyri konusunda detaylı bilgi edindi.

 


3 Aralık 1914

Bir süredir Doğuda bulunan ve bu süreçte askeri birlikleri yakından denetleyen Hafız Hakkı Bey; Ordunun ve Doğudaki şartların taarruz için elverişli olduğu bilgisini de içeren ilk raporu Doğu Ordusu Karargâhından İstanbul’a gönderildi.

 


4 Aralık 1914

Ruslar tarafından mayınlanan Trabzon-Akçaabat arasında ki mayınlı bölgede temizleme çalışmaları başlatıldı.

 


5 Aralık 1914

Bahaeddin Şakir Ağustos ayından bu yana bulunduğu Erzurum’dan Yusufeli-Ardanuç üzerinden Artvin’e geçti.

 


6 Aralık 1914

Hafız Hakkı Bey, Doğu Ordusu Komutanı Hasan İzzet Paşa ve Ali İhsan Paşa’nın raporuna rağmen Paşa ve Kolordu Komutanı Olmak ve Orduyu bu mevsimde taarruza kaldırmak için çalışmalarını hızlandırdı.

 


7 Aralık 1914

10. Kolordu Kumandanı Ziya Paşa görevinden alındı, yerine Miralay Hafız Hakkı Bey tayin edildi.

 


8 Aralık 1914

İngiliz Kraliyet Donanması ile Alman İmparatorluk Donanması, Falkland Adaları Muharebesi’nde karşı karşıya geldi. Savaş İngilizlerin zaferi ile sonuçlandı.

 


9 Aralık 1914

Alman Stange ve müfrezesi Rize’ye ulaştı.

 


10 Aralık 1914

Rus Filosu Trabzon’u bombaladı
Yavuz Zırhlısı, Batum’da Rus sahil bataryalarını topa tuttu.
Başkumandan Vekili Enver Paşa Trabzon’dan Gümüşhane’ye geçti.

 


11 Aralık 1914

Rıza Bey ve Teşkilat-ı Mahsusa üyeleri Batum’u zapt etmek için çalışmalara başladı.

 


12 Aralık 1914

Enver Paşa ile Bronsart Von Schellendorf Paşa Erzurum’a geldiler.

 


13 Aralık 1914

Belçika’nın tamamı Almanlar’ın eline geçti.
İngiliz B.11 Denizaltısı boğazdaki mayınları geçerek Mesudiye Zırhlısını batırdı
Enver Paşa, maiyetiyle Köprüköy ordu karargâhına geldi ve teftişinin ardından o akşam Erzurum’a döndü.

 


14 Aralık 1914

Sarıkamış’a taarruz hazırlıkları başladı.
Binbaşı Stange Bey müfrezesi Arhavi’ye vardı.

 


15 Aralık 1914

Enver Paşa Köprüköy’de muharebe hattını ziyaret etti.

 


16 Aralık 1914

8 Şubat 1914 tarihinde Rusya ile Osmanlı arasında imzalanan ve Ermeniler hakkında çeşitli düzenlemeleri içeren Yeniköy Antlaşması bugün hükümet kararı ile fesih edildi.
Kısa zaman önce Erzurum’a gelen ve bir süredir orduda çeşitli denetlemelerde bulunan Başkumandan Vekili Enver Paşa, Hasan İzzet Paşa ile Ordu Karargâhında tartıştı.
Alman Binbaşı Major Stange Bey komutasında ilerleyişine devam eden 8. Alay Hopa’ya ulaştı.

 


17 Aralık 1914

Alman Binbaşı Major Stange’ın talimatlarına uygun olarak ilerleyişine devam eden 8.Alay Rize, Arhavi, Hopa üzerinden bugün Murgul’a geldi

 


18 Aralık 1914

Hasan İzzet Paşa İstifa etti
Hasan İzzet Paşa’dan boşalan 3. Ordu Komutanlığını Enver Paşa üstlendi.
İngilizler, Kıta Avrupa’sında Givenchy Muhaberesi’nde ilk kez kolonilerinden getirdiği askerleri kullandı.
Osmanlı Vilayetlerinden Mısır İngiltere himayesine girdi.
Stange Bey müfrezesi Borçka’ya vardı.

 


19 Aralık 1914

Sarıkamış Harekâtı’nın 9 maddeden oluşan emri Köprüköy Ordu Karargâhında Alman Yarbay Feldman tarafından hazır edildi.

 


20 Aralık 1914

Rus Çarı 2. Nikola Sarıkamış’a gelerek Osmanlı Sahasında bulunan Rus ileri mevzilerini ziyaret etti.
Basra’yı geri almak üzere Yüzbaşı Süleyman Askeri Bey İstanbul’dan tam yetki ile Irak Cephe Komutanlığı’na atandı.
Hasan İzzet Paşa’nın istifa etmesinin ardından Enver Paşa komutasında hareket eden Osmanlı Ordusu Köprüköy’den Narman’ın Koşa köyüne mevzilendi.

 


21 Aralık 1914

Rusya Dışişleri Bakanı Sazanov; Rus Başkumandanlığı Kurmay Heyeti Başkanı General Yunuşkeviç’e ‘Çanakkale ve İstanbul Boğazlarının ele geçirilmesinin gerekli olduğunu’ söyledi.

 


22 Aralık 1914

Harbiye Nazırı ve Erkânı Harbiye Umumiye Reisi Enver Paşa tarafından, Rus işgali altındaki topraklarımızı kurtarmak ve Rusya içlerine ilerleyerek Müslüman halka yardım elini uzatmak amacıyla planlanan Sarıkamış Harekâtı başladı.
Rus cenahında Gürcü Albay Kutatatze tarafından komuta edilen Rus Ordusu Narman’da mağlup edildi. Çarpışma sonrasında Kutatatze ve birliği esir edildi. Narman alındı ve kuvvetlerimiz Narman’a konuşlandı.
10. Kolordu Karargâhı Oltu’ya yerleşti.
Sarıkamış Harekâtı öncesi birliklerimizin mevcudu; Dokuzuncu Kolordu 36.784; Onuncu Kolordu 48.943; On birinci Kolordu; 26.019; İkinci Süvari Tümeni 5.428 olmak üzere birliklerimizin toplam 118.174 askerden oluştuğu açıklandı.

 


23 Aralık 1914

10. Kolordu, Oltu’da karşılaştığı İstomin komutasındaki Rus birliklerini mağlup etti.
31. Tümen, Yeniköy Boğazı’nda Rusların artçı kuvvetlerini bozguna uğrattı ve 1 albay, 4 subay ile 1150 eri esir aldı. Birliklerimiz esir askerlerin yanı sıra 4 top ve 5 makinalı tüfek ele geçirdi.
Alman Binbaşı Stange’ın komuta ettiği müfrezemiz Ardanuç’a doğru ilerlerken Enver Paşa 3. Ordu Karargâhıyla birlikte Narman’a konuşlandı.
Rus savaş gemilerinin Trabzon sahillerini mayınlamasının ardından yerel halk, hükümet emri doğrultusunda iki Osmanlı Subay’ı eşliğinde bu mayınları sudan çıkarmaya başladı. Çanakkale ve İstanbul Boğazlarında kullanılmak üzere çıkartılan bu ilk mayınlar İstanbul’a doğru yola çıkarıldı.
Hafız Hakkı Paşa komutasındaki 10. Kolordu, iki bölüğü esir alırken 9. Kolordu’nun 29. Tümeni de Çıtak’ı zapt etti.

 


24 Aralık 1914

Ruslara karşı taarruza devam eden 29. Tümen Rus kuvvetlerini geri püskürttü. Ruslardan boşalan ve Rus Hudut Bölüğü karargâhı olarak kullanılan Bardız’a 29. Tümen yerleşti.
Enver Paşa, Sarıkamış kuşatmasını gerçekleştirecek olan 9. Kolordu karargâhıyla Bardız’a doğru yola çıktı.
Bu arada Alman Binbaşı Stange komutasındaki müfreze Ardanuç’tan Ardahan’a doğru hareket etti.
Rus Başkumandan vekili Mışlayevski Köprüköy hücumundan vaz geçerek askerlerine Zivin’e geri çekilme emri verdi.
Ruslarla gerçekleşen çetin muharebenin ardından 10. Kolordu Kurmay Başkanı Yarbay Nasuhi Bey Ruslara esir düştü. Nasuhi Bey’in esir düşmesi ile birlikte Ruslar Enver Paşa’nın savaş planlarını ve birliklere gönderdiği emirlere de ulaştı.
10. Kolordu kuvvetleri Kosor’da ileri hareketine devam etti ve çetin geçen bir muharebe sonunda Rus öncü kuvvetlerini imha etti.
Sarıkamış Harekâtı sırasında Beyköy ve Kuruköy’e gönderilen birliklerden sadece 3.200 kişi hayatta kalmayı başararak verilen emri yerine getirdiler fakat geride kalan askerlerimiz soğuk nedeniyle şehit düştü.
Yaklaşan Noel nedeniyle İngiliz ve Alman askerleri savaşa ara verdiler. Noel Ateşkesi, yılbaşı kutlamalarının bitimi ile son bulacak ve Avrupa’da savaş kaldığı yerden devam edecek.

 


25 Aralık 1914

Sarıkamış Harekâtı kapsamında bir süredir Ruslarla mücadele halinde olan Enver Paşa başarılı sonuçların ardından bugün askerlerine Sarıkamış’a taarruz emri verdi.
Enver Paşa ve 29. Tümen Sarıkamış istikametinde yürüyüşe başladı
Enver Paşa 29. Tümenle birlikte Sarıkamış’a doğru yürüyüşe başlamasının ardından 10. Kolorduya harekât emrini gönderdi. 10. Kolordu’ya Sarıkamış emri ulaştıktan sonra 10. Kolordu Komutanı Hafız Hakkı Bey Penek’i geri aldı ve Allahuekber Dağları üzerinden Bardız’a yöneldi.
Nasuhi Bey’in Sarıkamış Planları ile birlikte Ruslara esir düşmesinin ardından ele geçirdikleri harekât planını detaylı bir şekilde inceleyen Rus ordu kumandanı Mışlayevski telaşa kapılarak ivedilikle genel ric’at emrini askerlerine ulaştırdı.
Ric’at emri üzerine Rus askerleri Tiflis’e doğru geri çekilme hareketine başladı. Mahiyeti ile birlikte Tiflis’e ulaşan Mışlayevski şehir meclisini toplayarak durum değerlendirmesinde bulundu. Durumun ciddiyeti anlaşılınca Ruslarda bir panik havası oluştu. Bu atmosferin halka yansıması ile halk Türklerin kendilerini keseceği endişesiyle paniğe kapılarak istasyona yığıldı.

 


26 Aralık 1914

Yakup Cemil komutasındaki Teşkilat-ı Mahsusa çeteleri; Şavşat, Sahara / Stange komutasındaki 8. Mürettep Alayı ile Bahaeddin Şakir komutasındaki Teşkilat-ı Mahsusa çeteleri de; Ardanuç, Yalnızçam üzerinden Ardahan’a aynı anda saldırmak suretiyle taarruza başladı.
Türkler ani bir taarruz hareketi ile Yukarı Sarıkamış Bölgesini Ruslardan geri aldılar. Bu ani gelişme sonrasında Ruslar savunma mevzilerine geri çekildiler. Devam eden çatışmalar sonrasında Selim Ruslardan geri alındı.
Dün Bardız’a doğru hareket eden Hafız Hakkı Bey ve birliği bugün Bardız’a ulaştı. Enver Paşa’nın başında bulunduğu 29. Tümen ile 10. Kolordu birleşerek ileri harekâta devam ettiler.
9. Kolordu Kumandanı İhsan Paşa, inisiyatif kullanarak askerlerin donmasına neden olabilecek tarihi bir karar aldı. Birliklerinin daha rahat yürüyebilmesi için askerin kaput ve çantalarını geride bırakma emri verdi.
Bardız’dan Sarıkamış’a yürüyen 29. Tümen, Miralay Ârif Beyin emri ile durdu. Soğuk hava şartları nedeniyle harekâtın durdurulması sonucu askerlerimiz bölgede bulunan köylere dağıldı. Tümen mevcudunun köylere dağılan askerler ve yolda soğuktan donarak şehit olan askerlerle birlikte yarıya inmiş olması Rus cenahında sevinçle karşılandı.
Yavuz Zırhlısı, Boğaz önünde Rusların bıraktığı mayınlara çarparak yara aldı.
Yavuz Zırhlısı’nın yaralanması ile İstanbul’dan Trabzon’a takviye gönderilemediği için Trabzon-Erzurum hattı Sarıkamış Harekâtı’nda devre dışı kaldı.

 


27 Aralık 1914

Birliklerimiz uzun uğraşların ardından Sarıkamış’ın kuzeyinde bulunan hâkim sırtları bir bir ele geçirdiler.
Sarıkamış’ta çatışmalar devam ederken Rus Kumandanı Mışlayevski’nin ilan ettiği ric’at kararı Kurmay Başkanı Yudeniç’in yoğun itirazı sonrasında geri alındı.
10. Kolordu uzun ve yorucu bir yolculuğun ardından Allahuekber Dağları’nı aşarak Ruslara ağır bir darbe vurdu.
19. Süvari Alayı Yenişehir’e; 28. Tümen Bardız’a; 33. Tümen, Yolgeçmez ve Karahamza’ya; 32. Tümende Akmezar ve Çilhoroz’a girerek bu bölgeleri tam anlamıyla Rus işgalinden kurtardıktan sonra ordumuz taarruz harekâtına devam etti.
Bölgede bulunan ve Rus askerlerine açıktan destek veren Rum ve Ermeni ahalisi toplu olarak kaçmaya başladılar.

 


28 Aralık 1914

Ordumuz uzun ve sert geçen taarruz harekâtı sonrasında Sarıkamış’ta nihayet zafer elde etti.
10. Kolordu Kumandanı Hafız Hakkı Bey, mahiyeti ile birlikte Selim’e ulaştı.

 


29 Aralık 1914

Dün Selim’i Ruslardan geri alan ve bölgeye yerleşen 10. Kolordu bugün Ruslara destek olarak Kars’tan gelen Kazak Süvari Alayını bozguna uğratarak Selim’in idaresini kontrol altına aldı.
Sarıkamış’ın Alisofu köyü birliklerimiz tarafından Ruslardan geri alındı. Böylelikle Sarıkamış’ın Kars bağlantısı kesilmiş oldu.
Yoğun geçen çatışmaların ardından gece vakti Sarıkamış içerisinde süngü muharebesi yapıldı.
Stange Bey müfrezesi ve Teşkilat-ı Mahsusa Çetelerinin kuzeyde iki kol halinde Ardahan’a gerçekleştirdikleri taarruz başarılı oldu.
Askerlerimiz Ardahan’a girdiğinde Ardahan’daki Rus kumandanı Henike Ahıska’ya doğru kaçtı. Birliklerimiz Rus askerlerini takip etmediler.

 


30 Aralık 1914

Birkaç gündür devam eden Sarıkamış Muharebesi’nde Ruslar savaş toplarını kullanarak Yukarı Sarıkamış’ta üstünlüğü ele geçirdiler.
9. Kolordu Kumandanı İhsan Paşa, Enver Paşa’ya gönderdiği raporda kolordusunun taarruz kabiliyetinin kalmadığını itiraf etti.
Göle’de Ruslarla gerçekleşen çatışmalarda müfreze komutanı şehit oldu.

 


31 Aralık 1914

9. ve 10. Kolordularımız yeni bir taarruz başlatarak Sarıkamış’a girdi.
Dahası Çilhoroz tepeleri Rusların eline geçti.
Rusların taarruza başlamasının ardından geride kalan birliklerimiz Şenkaya’nın Norşin köyüne çekilerek beklemeye başladılar.

Sosyal Medya’da Çanakkale

Çanakkale Türküsü

Kategoriler

Anket

Çanakkale Deniz Savaşları’nda 276 kg.’lık top mermisini tek başına kaldırarak düşman zırhlısını batıran Seyit Onbaşı’nın batırdığı zırhlının adı nedir?

View Results

Yükleniyor ... Yükleniyor ...

Günlük Arşiv

Temmuz 2017
PSÇPCCP
« Oca  
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31 

Follow Us

Çanakkalede Bugün located at Gazi Bulvarı No:50 , İZMİR, TR . Reviewed by 46 Kişi tarafından rated: 5 / 5